Niezwykła kobieta, przedwojenna mistrzyni wyścigów samochodowych w Polsce i za granicą – Maria Koźmianowa (1892-1955) mieszkała w Nowostanach koło Bojanowa. Za młodu ścigała się konno (nawet z pociągiem), ale potem wybrała szybszą jazdę – automobilem.
Startowała w rajdach i wyścigach najpierw Austro-Daimlerem, a potem Bugatti. Ale promowała też wyroby polskiego przemysłu: oleje i opony, podkreślając to w udzielanych wywiadach. Jej barwny życiorys, historię startów i zdobytych nagród, krąg znajomych (był wśród nich Ferdynand Porsche) przybliżył 18 marca na Kafejce Historycznej w Miejskiej Bibliotece Publicznej Dawid Sobiło.
Ten miłośnik zabytkowej motoryzacji, członek zarządu Automobilklubu, pasjonuje się też historią. Zaprezentował niezwykle szczegółowo i bardzo interesująco sylwetkę zapomnianej automobilistki, pokazując mnóstwo zdjęć, dokumenty z epoki i ubarwiając wywód różnymi ciekawostkami. Maria i jej drugi mąż Andrzej Koźmian mieli też związki ze Stalową Wolą.
Po zakończeniu kariery wyścigowej, Maria rozwijała swoją inną pasję sportową – tenis – współorganizując rozgrywki w Stalowej Woli. Po wojnie oboje znaleźli się w Wielkiej Brytanii. W wiosce Stany (której część nazywano Nowostanami), wysiedlonej i spalonej przez Niemców za okupacji, po Koźmianach nie pozostał prawie żaden ślad. Pamięta ich przodków cmentarna kaplica, a Marię i Andrzeja – kościół w Stalowej Woli, w którym brali ślub, zanim świątynia zmieniła miejsce pobytu.



























